БНН: Трампын дунд хугацааны төлөвлөгөө

Бүгд найрамдах нам ирэх арваннэгдүгээр сард болох АНУ-ын Конгрессын дунд хугацааны сонгуулиар хууль тогтоох дээд байгууллагын хоёр танхимд (Сенат болон Төлөөлөгчдийн танхим) хоёуланд нь хяналтаа хэвээр үлдээхийг зорьж байна.

Al Jazeera

“ОНЦЛОХ МЭДЭЭ! Түүхэнд анх удаа Бүгд найрамдах нам ДУНД ХУГАЦААНЫ ИХ ХУРАЛ зохион байгуулах гэж байна. Урьд өмнө нь хэзээ ч ийм хурал хийж байгаагүй. Тиймээс түүхэн үйл явдал байх болно” гэж Трамп өнгөрсөн мягмар гаригт өөрийн “Truth Social” олон нийтийн сүлжээндээ бичжээ.

Гэвч Бүгд найрамдах намын ололт амжилтыг сурталчлах зорилготой уг томоохон цуглаан нь намын дотоод албан тушаалтнуудын дунд ч шүүмжлэл дагуулах шинжтэй байна.

Арваннэгдүгээр сарын 3-нд болох дунд хугацааны сонгууль хүртэл тав хүрэхгүй сарын хугацаа үлдээд байгаа агаад намын их хурал есдүгээр сарын 9, 10-ны өдрүүдэд болохоор товлогджээ. Сонгуулийн сурталчилгааны хамгийн эгзэгтэй, шийдвэрлэх сүүлчийн шатанд ийм дунд хугацааны их хурал зохион байгуулах нь гол өрсөлдөөнт тойргуудад хуваарилах ёстой санхүүгийн болон хүний нөөцийг өөр тийш нь татах вий гэдгээс зарим шүүмжлэгчид болгоомжилж байна.

Түүнчлэн, энэхүү конвенци нь Трампын нэр хүнд, рейтинг буурч байгаа үед олны анхаарлын төвд дахин түүнийг авчрах болно. Мягмар гаригт “The Economist” сэтгүүл болон “YouGov” судалгааны фирмээс хамтран гаргасан санал асуулгын дүнгээр АНУ-ын респондентуудын (судалгаанд оролцогчдын) 58 хувь нь Трампын ерөнхийлөгчийн ажлын гүйцэтгэлийг сайшаахгүй байгаагаа илэрхийлжээ.

Гэсэн хэдий ч Трамп уг их хурлыг өөрийн хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацаанд гаргасан амжилтуудаа зарлан тунхаглах сайхан боломж хэмээн сурталчилж байна.

Тэрбээр гар цайлгах мөнгө буюу цайны мөнгөнөөс (tips) 25,000 ам.доллар хүртэлх татварын хөнгөлөлт үзүүлэх “цайны мөнгөнөөс татвар авахгүй байх” бодлого болон АНУ-ыг “эрчим хүчний салбарт ноёлогч” болгохын тулд уламжлалт түлш, шатах тослох материалын салбарын зохицуулалтыг сулруулсан шийдвэрүүдээ жишээ болгон дурджээ.

“Бид Ираныг цөмийн зэвсэггүй болгож байгаа хэдий ч газрын тосны үнэ огцом буурч байна. Улс төрчдийн хэдэн арван жилийн турш зөвхөн ярьж ирсэн ч хэзээ ч ажил хэрэг болгож чадаагүй тэрхүү амлалтуудыг бид өнөөдөр биелүүлж байна” гэж Трамп бичжээ.

Тэрбээр нэмж хэлэхдээ, уг арга хэмжээ нь “гайхалтай энтертайнмент хөтөлбөрүүд”-тэй байх болно гэсэн ч одоогоор нарийвчилсан мэдээлэл өгөөгүй байна.

“Энэ бол урьд өмнө байгаагүй ЦУГЛААН байх болно! Америкийн 250 жилийн ой ойртож байна. Бид хамтдаа Америкийн агуу байдлын ДАРААГИЙН 250 ЖИЛИЙН суурийг тавьж байна” хэмээн Трамп мэдэгдэв.

Дунд хугацааны их хурал зохион байгуулах санаа намын албан тушаалтнуудын дунд дор хаяж өнгөрсөн есдүгээр сараас хойш яригдаж эхэлсэн бөгөөд тухайн үед Трамп цахим орчинд ийм цуглаан нь “2024 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуулиас хойш бидний хийсэн агуу зүйлсийг харуулах” боломж гэж бичиж байжээ.

Шинжээчдийн тэмдэглэж байгаагаар Трамп дунд хугацааны сонгуулийг улам бүр үндэсний хэмжээний асуудал болгон хувиргаж, өөрийгөө уралдааны төвд байршуулахыг эрмэлзэхийн зэрэгцээ муж улсуудын түвшний сонгуулийн удирдлагад холбооны хяналтыг тогтоохыг оролдож байна.

Хэдийгээр Трамп өөрөө 2026 оны дунд хугацааны сонгуулийн саналын хуудсанд бичигдээгүй, нэр дэвшээгүй ч энэхүү сонгууль нь түүний хоёр дахь бүрэн эрхийн хугацааны үйл ажиллагаанд өгөх ард түмний ерөнхий референдум (итгэл үзүүлэх эсэхийг шийдэх санал асуулга) болох магадлал өндөр юм.

Одоогийн байдлаар Бүгд найрамдах нам Конгрессын хоёр танхимд хоёуланд нь цөөн суудлын давуу талтайгаар хяналтаа тогтоож байгаа. Хэрэв тэд аль нэг танхимд эсвэл хоёр танхимд хоёуланд нь хяналтаа алдвал энэ нь Трампын бүрэн эрхийн сүүлийн хоёр жилд өөрийн тэргүүлэх чиглэл, хууль тогтоомжуудаа урагшлуулахад томоохон хууль эрх зүйн саад тотгор учруулах болно.

Мөн Трамп хэрэв Конгресс Ардчилсан намын хяналтад шилжвэл өөрийг нь гурав дахь удаагаа импичмент хийж (албан тушаалаас нь огцруулахаар буруутгах) магадгүй гэж санаа зовж байгаагаа илэрхийлсэн. Тэрбээр эхний бүрэн эрхийн хугацаандаа аль хэдийн хоёр удаа импичментэд орж байсан туршлагатай.

“Бид дунд хугацааны сонгуульд заавал ялах ёстой. Хэрэв бид ялж чадахгүй бол тэд надад импичмент зарлах ямар нэгэн шалтгаан заавал олж л таарна. Намайг огцруулахыг оролдоно” гэж Трамп нэгдүгээр сард Бүгд найрамдах намынхандаа хандаж хэлж байжээ.

Дунд хугацааны сонгуулийн үеэр намын нэгдсэн их хурал зохион байгуулах нь АНУ-ын улс төрд нийтлэг үзэгдэл биш юм. Ардчилсан нам урьд нь ийм төрлийн цуглааныг зохион байгуулдаг байсан ч 1982 оноос хойш намын удирдлагууд үүнийг нөөц хөрөнгийг дэмий үрсэн хэрэг хэмээн үзэж, бүрмөсөн зогсоосон байдаг.

Бүгд найрамдахчууд 2026 онд энэхүү үзэл баримтлалыг дахин сэргээж эхлэхэд, Ардчилсан намын Үндэсний хороо (DNC) мөн ижил төстэй хурал хийх боломжийг судалж үзсэн ч өнгөрсөн гуравдугаар сард энэ төлөвлөгөөнөөсөө албан ёсоор татгалзсан байна.

Үүний зэрэгцээ Бүгд найрамдах намын Үндэсний хороо (RNC) өнгөрсөн нэгдүгээр сард Трампын дунд хугацааны сонгуулийн цуглааныг зохион байгуулахыг зөвшөөрсөн намын дотоод дүрмийн өөрчлөлтийг баталсан юм. Ердийн үед ийм томоохон хэмжээний конвенцийг зөвхөн Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн жилд, намын нэгдсэн нэр дэвшүүлэгчийг дэмжиж, намыг нэгтгэх зорилгоор дөрвөн жилд нэг удаа зохион байгуулдаг журамтай байв.

Ардчилсан намынхан Бүгд найрамдах намын энэхүү төлөвлөгөөг аль хэдийн шүүмжилж, егөөдөж эхлээд байна. Тэд үүнийг Трамп оролцсоноос болж уран бүтээлчид нь олноор татгалзаж, орхин явсан “Америкийн агуу улсын яармаг” (Great American State Fair) зэрэг бүтэлгүйтсэн үйл явдлуудтай зүйрлэв.

Ардчилсан намын Төлөөлөгчдийн танхимын дарга Хаким Жеффристэй холбоотой сонгуулийн сурталчилгааны цахим хуудсанд “Дональд Трамп есдүгээр сард Бүгд найрамдах намын дунд хугацааны их хурал хийхээ зарлалаа. Тэнд нь рэпэр Ванилла Айс (Vanilla Ice) ирж дуулах уу?” хэмээн хошигнон бичжээ.

Зарим ажиглагчид тус цуглааныг хийхээр сонгосон газар болох Техас муж нь угтаа Бүгд найрамдах намын бат бөх цайз боловч энэ жил Сенатын суудлын төлөөх ер бусын ширүүн өрсөлдөөн өрнөж магадгүй талбар гэдгийг онцолж байна.

Техас мужийн ерөнхий прокурор Кен Пакстон тавдугаар сард болсон намын анхан шатны сунгаанд Трампын дэмжлэгтэйгээр Бүгд найрамдах намын одоогийн сенаторыг ялж, нэр дэвших эрхээ авсан. Одоо тэрбээр сул үлдсэн Сенатын суудлын төлөө Ардчилсан намаас нэр дэвшигч, мужийн Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн Жеймс Таларикотой өрсөлдөж байна.

Ардчилсан намаас мужийн Төлөөлөгчдийн танхимд суудаг Кассандра Гарсиа Эрнандес цахим хуудастаа: “Үндэсний болон Техас мужийн Бүгд найрамдах намынхан үхтлээ айж, сандарч байгаагийн үүнээс илүү тодорхой нотолгоо гэж үгүй. Тэд түүхэндээ анх удаа дунд хугацааны их хурал хийгээд зогсохгүй, түүнийгээ яг энд, манай муж улсад зохион байгуулах гэж байна. Манай улс орны ирээдүйг шийдэх гол тулааны талбар Техас мужаар дайрч өнгөрөх болно” гэж бичсэн байна.