Трампын сүрдүүлэг ба АНУ Иранд цэргийн ажиллагаа явуулж магадгүй!

2026 оны 2-р сарын сүүлийн байдлаар Иран болон АНУ-ын харилцаа туйлын эгзэгтэй нөхцөлд очжээ.

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп 2026 оны 2-р сарын 20-нд Цагаан ордонд мэдэгдэл хийхдээ Иранд цөмийн хөтөлбөрийн асуудлаар тохиролцоонд хүрэх 10-15 хоногийн хугацаа өгсөн агаад хэрэв үр дүнд хүрэхгүй бол "маш муу зүйл" тохиолдохыг анхааруулсан.

Ойрхи дорнод руу "USS Gerald R. Ford" тэргүүтэй тэнгисийн цэргийн томоохон хүчнүүдийг илгээсэн нь АНУ 2003 оны Иракийн дайнаас хойших хамгийн том цэргийн хүч, нөөц бөөгнөрүүлснийг олон улсын хэвлэлүүд онцолж байна.

Батлан хамгаалахын шинжээчид АНУ нь Ираныг эзлэн түрэмгийлэх бус, цөмийн байгууламжууд болон баллистик пуужингийн баазуудад нь агаарын цохилт өгөх магадлал өндөр гэж таамаглаж байна.

Хэдийгээр Трамп цэргийн сүрдүүлэг үзүүлж буй ч Женевт хоёр талын шууд бус хэлэлцээ явагдаж байна. Ираны гадаад хэргийн сайд Аббас Аракчи "асуудлыг дипломатаар шийдэх боломж нээлттэй" гэсэн нь АНУ-ыг тайшруулах гэсэн арга тактик байх магадлалтай.

Ираны дотоод нөхцөл байдал 1979 оны хувьсгалаас хойших хамгийн тогтворгүй үедээ байна.

2025 оны 12-р сараас эхэлсэн эдийн засгийн хямрал, инфляцаас үүдэлтэй жагсаал улс орон даяар улам өргөжиж байна. Олон улсын хүний эрхийн байгууллагуудын (Amnesty International гэх мэт) мэдээлснээр, дэглэмийн зүгээс жагсагчдыг хүчээр дарж, 30 мянга орчим хүн амь үрэгдсэн байх магадлалтай гэж үзэж байна.

Иранд инфляцын түвшин 70%-д хүрсэн бөгөөд риал (rial)-ын ханш түүхэн доод хэмжээндээ доошоо унажээ. Энэ нь дундаж иргэдийн амьжиргааг туйлдуулж, дэглэмийг эсэргүүцэх хөдөлгөөнийг улам хурцатгав.

Ираны Лалын хувьсгалт гварди (IRGC) болон шашны удирдагчдын дунд "ямар замаар явах" талаар зөрчил үүссэн байж болзошгүйг аналитик төвүүд тэмдэглэж байна. Зарим нь буулт хийхийг санал болгож байгаа бол хатуу чиг шугам баримтлагчид цэрэгжсэн засаглалыг улам чангалахыг эрмэлзэж байна.

Дэлхийн хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн байр суурийг харахад дараах томоохон мэдээллийн агентлагууд энэ үйл явдлыг өөр өөр өнцгөөс тайлбарлаж байна.

“Western Media (The Guardian, CNN)”- Хүмүүнлэгийн хямрал, жагсагчдын эсрэг явуулж буй хэрцгийлэл болон Трампын "түр зуурын тактик" үнэхээр дайн руу хөтлөх үү гэдэгт төвлөрч байна.

“Middle East Sources (Al Jazeera, Iran Intl)”- Бүс нутгийн тогтворгүй байдал, Ираны прокси хүчнүүд (Хезболла, Хамас) суларсан нь АНУ-ыг давуу талтай болгож буйг онцолж байна.

“Asian Media (Xinhua, NHK)”- Эрчим хүчний үнийн өсөлт болон дипломат замаар хямралыг намжаах, Хятад улсын зуучлагчийн үүрэг оролцоог илүүтэй дурдаж байна.

“Expert Analysis (CFR, ISW)”- Иран цөмийн зэвсэгтэй болох эцсийн зааг дээр ирсэн тул АНУ цэргийн хүч хэрэглэхээс өөр сонголтгүй болж магадгүй гэж дүгнэж байна.

Одоогийн байдлаар АНУ болон Иран хоёр хэн нь түрүүлж буулт хийх вэ гэсэн эрсдэлтэй байдалд байна. Ирэх 3-р сарын эхэн үе гэхэд АНУ-ын өгсөн хугацаа дуусах тул энэ үеэр цэргийн ажиллагаа явуулах эсэх нь тодорхой болох юм.

Дашрамд хэлэхэд АНУ, Герман улсын засаг захиргаа өөрийн иргэдийг Ираныг яаралтай орхин гарахыг зөвлөсөн байна. Мөн ойролцоох бүс нутгуудад байгаа иргэдээ онцгой сэрэмжтэй байхыг анхааруулжээ. Батлагдаагүй эх сурвалжийн мэдээллээр ноён Трамп Иранд цэргийн ажиллагаа явуулах нь тодорхой болсон гэх мэдээлэл байна.