НҮБ: Ираны дайны үр дагавар 32 сая хүнийг ядуурал руу хөтөлнө

АНУ-Израилийн Иранд өдөөсөн дайны улмаас учрах эдийн засгийн хохирол нь дэлхий даяар 32 сая хүнийг ядууралд хүргэж болзошгүй хэмээн НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн шинэ тайланд дурджээ. Дайны хор хохирлыг хөгжиж буй орны иргэд илүүтэй мэдэрнэ гэжээ.

Тайланд дурдаснаар Ираны дайн араасаа гурвалсан шоок дагуулна, эдгээр нь эрчим хүчний, хүнсний, эдийн засгийн өсөлт саарах шоок байх ажээ.

НҮБ-ийн Хөгжлийн хөтөлбөрийн үзэж байгаагаар Ираны дайн нь дэлхий дахины өнөөгийн хүрсэн эдийн засгийн бүхий л амжилтыг нураах бөгөөд үр дагаврыг нь бүхий л бүс нутагт мэдрэх болно гэжээ.

НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн зохицуулагч, Бельгийн Ерөнхий сайд Александр Де Кроо “Ийм зөрчил хөгжлийг хойш татдаг. Дайн дууссан ч гэсэн үр дагавар нь урт хугацаанд байх болно. Бодит үр дагаврыг бид аль хэдийнэ харж, мэдэрч байна. Үр дагавар нь буурай хөгжилтэй орнуудад илүүтэй мэдрэгдэж, ард иргэдийг нь улам ядууруулах болно. Улам ядуурах иргэд нь дөнгөж ядуурлын заагаас гарч ирсэн иргэд байх болно” хэмээн хэлжээ.

Дайн эхэлснээс хойших 6 долоо хоногт эрчим хүчний эх үүсвэрийн үнэ огцом өсөөд байгаа. Ормузын хоолойг боомилсноос үүссэн нөхцөл байдал нь хөгжиж буй орнуудад удаан хугацаанд тэсрэхээх цагийг нь тохируулсан бөмбөг шиг байх болно хэмээн The Guardian анхааруулжээ. Ялангуяа далайн тээврээс шалтгаалсан хүнсний хангамж, тариалангийн бордооны нийлүүлэлт зэрэг нь тэсрэх бөмбөг болно гэж шигжээчид зүйрлэжээ.

Ойрын хугацаанд Ойрхи Дорнодод энх тайван тогтлоо ч гэсэн эдийн засгийн үр дагавар нь дэлхийн эдийн засагт хор хөнөөлтэй байх болно гэдгийг ОУВС анхааруулсан.

Энэ өдрүүдэд дэлхийн лидерүүд Вашингтон хотноо ОУВС-гийн ээлжит чуулганд оролцохоор цуглаад байгаа бөгөөд чуулганд оролцогчид дайны үр дагаврыг зөөллөх талаар бодитой, дорвитой шийдэлд хүрэх ёстой гэсэн уриалгыг олон улс орон гаргаж байна. НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөрийн тайланд дурдсанаар Ираны дайны үр дагаврыг зөөллөхөд дор хаяж $6 тэрбум хэрэгтэй ажээ. Үүнээс гадна хүнсний болоод цахилгаан эрчим хүчний ваучер зэрэг хөтөлбөрийг эмзэг хэсгийнхэнд зориулан тараах зэрэг арга хэмжээ авахыг НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр санал болгожээ. Гэхдээ энэ татаасын арга хэмжээг оновчтой хийж, бүх нийтийнх болгон хавтгайруулахгүй байхын чухлыг онцолжээ.

НҮБ-ын Хөгжлийн хөтөлбөр 32 сая хүн гэсэн тооцоогоо Дэлхийн банкны $8.30-аас бага орлоготой хүнийг ядууд тооцох аргачлалд үндэслэн гаргасан байна.

Ядууралд хамгийн түрүүнд өртөх орнууд нь юун түрүүн эрчим хүчний эх үүсвэрийн хараат орнууд байх ажээ.